ایران در قلب معادلات جدید انرژی جهان؛ فرصت بزرگ در میانه ریسکهای فزاینده
به گزارش باز باران نیوز، آمریکا با سهم تقریبی ۱۷ تا ۲۰ درصدی از مصرف برق جهانی در سال ۲۰۲۳، همچنان قدرت اول را در این عرصه حفظ کرده است. بر اساس دادههای IEA، این کشور با اقتصاد پیشرفته و جمعیت بالا، سالانه بیش از ۴ هزار تراواتساعت برق مصرف میکند که عمدتاً از منابع فسیلی و تجدیدپذیر تأمین میشود. اینفوگرافیک ایسنا که بر اساس آمارهای قدیمیتر تهیه شده، سهم آمریکا را بیش از حد (۷۰ درصد) تخمین زده، اما واقعیت نشاندهنده وابستگی عظیم این کشور به برق برای صنایع، حملونقل الکتریکی و زندگی شهری است. با این حال، تلاشهای اخیر برای گذار به انرژیهای پاک، مصرف فسیلی را تا ۱۰ درصد کاهش داده است.
چین، غول اقتصادی آسیا، با مصرف حدود ۲۵ تا ۳۰ درصدی کل برق جهان، در سالهای اخیر از آمریکا پیشی گرفته است. گزارشهای ۲۰۲۳ نشان میدهد که این کشور با تولید صنعتی عظیم و شهرنشینی سریع، بیش از ۸ هزار تراواتساعت برق مصرف میکند. دادههای اینفوگرافیک ایسنا سهم چین را ۲۰.۷ درصد برآورد کرده که با آمار جهانی همخوانی نسبی دارد. چالش اصلی چین، آلودگی ناشی از زغالسنگ است، اما سرمایهگذاریهای میلیاردی در انرژی خورشیدی و بادی، امید به تعادل ایجاد کرده و تا ۲۰۳۰، ۴۰ درصد مصرف را تجدیدپذیر میسازد.
هند به عنوان سومین مصرفکننده بزرگ، با سهم ۵ تا ۶ درصدی، در حال جهش است. طبق گزارش IEA، مصرف برق هند از ۱۲۰۰ تراواتساعت در ۲۰۲۲ به بیش از ۱۴۰۰ تراواتساعت در ۲۰۳۰ خواهد رسید. اینفوگرافیک مورد بحث سهم هند را ۷.۱ درصد ذکر کرده که کمی بالاتر از آمار دقیق است، اما رشد اقتصادی و جمعیت ۱.۴ میلیاردی، تقاضا را دوچندان کرده. دولت هند با برنامههای خورشیدی ملی، تلاش میکند وابستگی به واردات زغالسنگ را کاهش دهد، هرچند قطعیهای مکرر برق همچنان مشکلساز است.
روسیه و ژاپن در ردههای بعدی قرار دارند؛ روسیه با ۵ درصد سهم (۶ درصد در اینفوگرافیک) به دلیل منابع گاز و نفت ارزان، مصرف بالایی در صنایع سنگین دارد، اما تحریمهای غربی، چالشهای تأمین ایجاد کرده. ژاپن با ۴ درصد، بر انرژی هستهای و تجدیدپذیر تمرکز کرده و پس از فاجعه فوکوشیما، مصرف را بهینهسازی نموده است. کشورهای اروپایی مانند آلمان (۴.۵ درصد) و فرانسه (۳.۸ درصد) نیز با سیاستهای سبز اتحادیه اروپا، به سمت کاهش مصرف فسیلی حرکت میکنند و سهم خود را از ۵ درصد کل به کمتر از ۴ درصد رساندهاند.
در خاورمیانه، عربستان سعودی با ۲.۷ درصد سهم (طبق اینفوگرافیک) به دلیل صنایع نفتی و آبشیرینکنها، مصرف بالایی دارد، اما پروژههای خورشیدی مانند NEOM، آیندهای پایدارتر ترسیم میکند. ترکیه و ایران نیز در لیست قرار دارند؛ ترکیه با ۲.۱ درصد رشد سریعی نشان میدهد، در حالی که ایران با حدود ۲ درصد، با مصرف خانوارها (۲۰ درصد خانوارها بدون دسترسی بهینه، طبق اینفوگرافیک) روبرو است. گزارشهای وزارت نیرو نشان میدهد ایران سالانه ۳۰۰ تراواتساعت مصرف میکند که ۴۰ درصد آن خانگی است و پیک مصرف تابستانی، نیاز به صرفهجویی را برجسته میسازد.
در نهایت، روند جهانی مصرف برق به سمت افزایش ۵۰ درصدی تا ۲۰۵۰ پیش میرود، اما تمرکز بر انرژیهای تجدیدپذیر میتواند تعادل ایجاد کند. برای ایران، الگوبرداری از مدلهای موفق مانند آلمان یا چین، با سرمایهگذاری در خورشیدی و بادی، ضروری است. اینفوگرافیک ایسنا، هرچند با برخی نادرستیهای عددی، آگاهیبخشی خوبی فراهم میکند و سیاستگذاران را به بازنگری مصرف داخلی ترغیب مینماید.
انتهای پیام
دیدگاهتان را بنویسید